Ул – ҡурайын, ҡурай уны күтәрҙе

Башҡорт ҡурайын бөтөн донъяға танытҡан Йомабай Иҫәнбаев, Ишмулла Дилмө­хәмәтовтарҙы биргән данлы Түңгәүер ҡурайсылар мәктә­бенең мәшһүр вәкиле, атаҡлы ҡурайсы һәм уҡытыусы Сәйфулла Дилмөхәмәтовтың тыуыуына быйыл 1 февралдә 90 йыл тулды.

Борон-борондан башҡортта ҡурайсылар ата-бабаларҙан ҡалған аманаттарҙы – йыр-көйҙәрҙе, уларҙың тарихын, халыҡтың үткәне тураһындағы ваҡиғаларҙы – быуындан-быуынға һөйләп ҡалдырыр булған. Ошо тарихи күсәгилешлек арҡаһында башҡорт халҡының рухи  байлығын тәшкил иткән күп көй, йыр, тарих беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланып килеп еткән. Йылайыр районының Иҫке Яҡуп ауылында тыуып үҫкән мәшһүр ҡурай­сы Сәйфулла Дилмөхәмәтов сал тарих төпкөлөнән килгән күсәги­леш­лекте һаҡлаған, боронғоларҙың изге аманатын күңелендә йөрөткән оло шәхестәрҙең береһе ине. Ул күп кенә көйҙө һаҡлап алып килеп еткергән ҡурайсы ғына түгел, ә көньяҡ-көнсығыш башҡорт ырыу­ҙарының үткәне, бигерәк тә баш­ҡорттоң данлы Түңгәүер ырыуының боронғо тарихын яҡшы белгән шәхес булды. 

Сәйфулла Дилмөхәмәтовтың тормош юлы бик ҡыҙыҡлы һәм фәһемле. Ул 1932 йылда Хәйбулла районының Иҫке Яҡуп ауылында Түңгәүер ырыуының атаҡлы ҡурайсыһы Ишҡәле Дилмөхәмәтов ғаиләһендә тыуа. Кесе йәштән йыр, моң тыңлап, йыр-көй тарихтарын хәтеренә һеңдереп үҫә Сәйфулла.

Ҡурайсылыҡ таланты ла иртә асыла. “Ҡурайҙа уйнарға алты йә­шемдә өйрәндем. Ишмулла ағайым уйнай белмәй ине әле. Беренсе уҡытыусым атайым булды”, – тип хәтерләй Сәйфулла ағай. Аҙаҡ Ишмулла ла, Сәйфулла ла данлыҡлы халыҡ ҡурайсылары булып таныла, атайҙарының ҡурай­сылыҡ традицияларын дауам итә.

Автор:Фәрит Әхмәров.

Тулы мәҡәләне "Хәйбулла хәбәрҙәре" гәзитенең 4-се һанында уҡығыҙ.