Мутлашыусылар байый ғына...

Мутлашыусылар йоҡлап ятмай. Улар көндән-көн яңы ысулдар табып, кешеләрҙең кеҫәһенә төшөргә әҙер генә тора.

Аҡъярҙа йәшәүсе граждан бер аҙна дауамында билдәһеҙ кеше менән аралашып, уның ялған мәғлүмәттәренә ышанған һәм һөҙөмтәлә 1 миллион 410 мең һум аҡсаһыҙ тороп ҡалған.

Билдәһеҙ кешеләр Бүребайҙа йәшәүсе ханымды алдап, банк картаһынан 60 мең һум аҡсаһын сәлдергәндәр.

Бүребай кешеһе билдәһеҙ гражданды енәйәти яуаплылыҡҡа тарттырыуҙы һораған. Мутлашыусы ҡатынды алдап, уның исеменә кредит рәсмиләштергән һәм банк иҫәбенән 277 мең һум аҡсаһын урлаған.

Аҡъярҙа йәшәүсе ҡатын телефондан шылтыратҡан мутлашыусыға ышанып, банк иҫәбендәге 18 мең һумынан ҡолаҡ ҡаҡҡан. 

Бүребай ауылында йәшәүсе 51 йәшлек ир проблема менән полицияға мөрәжәғәт иткән. Ул «директор»ҙан хәбәр ала, ул унан командировка тураһында белешә һәм тәфтишселәргә ярҙам итеүен һорай, һуңынан уның менән бәйләнешкә инергә тейеш булған ФСБ хеҙмәткәре исемен әйтә. Ир был кешене белмәүен һәм уның менән аралашырға йыйынмауын белдерә, әммә «директор» шылтыратыуҙы ҡабул итеүҙе талап итә.

Үҙен ФСБ хеҙмәткәре булып таныштырған мутлашыусы иргә тикшереүгә ҡаршылыҡ күрһәтмәүен һәм башҡаларҙың мәғлүмәттәрен биргән банк хеҙмәткәрҙәрен тотоуҙа ярҙам итеүен һорап хәбәр итә. Был тәҡдимде тыңлап, ир ярҙам итергә ризалаша. Уға тиҙҙән банкка барыу өсөн такси киләсәге һәм ошо ваҡыт эсендә Үҙәк банк хеҙмәткәре менән бәйләнештә булырға тейешлеге тураһында әйтәләр. 

Күрһәтелгән адрес буйынса килеп еткәс, ул түбәндәге ғәмәлдәрҙе аңлатыуҙарын, әммә башта күрше кафела ашарға инергә кәрәк булыуын ишетә. Кафела ул мутлашыусылар менән аралашыуҙы дауам итә һәм, шикләнеп, был ниәтенән баш тартырға ҡарар итә.

Бер нисә минуттан уға ФСБ-ның ялған хеҙмәткәре тағы шылтырата, ул Бүребай кешеһенең операцияны өҙөүе ихтималлығын әйтә. Енәйәтсе иргә тынысланырға һәм Үҙәк банк вәкиле менән эшен дауам итергә ҡуша. Һуңыраҡ икенсе енәйәтсенән шылтыратыу килә, ул ирҙең исеменә икенсе илдән килгән мутлашыусылар биргән 600 мең һумлыҡ кредит йөкләмәһе рәсмиләштерелгәнен хәбәр итә. Аҡсаны тартып алыу өсөн уға ошо суммаға яңы кредит алырға кәрәк булыуын әйтә. Ир банктың ошо бүлексәһенә барып, ғариза бирә. Башта ул кире ҡағыла, әммә өсөнсө тапҡыр яҙғандан һуң 600 000 һумлыҡ кредит барыбер хуплана.  

Ир аҡсаны ҡулаҡса менән ала һәм мутлашыусыға аҡсаны үҙенә ҡалдырырға ниәтләнеүен әйтә. Быға енәйәтсе аҡса тамғаланған һәм Үҙәк банкҡа ҡарай һәм уларҙы бер нисек тә үҙендә тотоп булмай, тип яуап бирә.

Һөйләшеү барышында иргә уның артынан тиҙҙән такси киләсәге һәм уны банкоматҡа алып барасағы тураһында әйтәләр. Һуңынан иргә аҡсаны махсус ҡушымта аша, банкоматҡа телефон ҡушып һәм ПИН-код индереп, күсерергә кәрәклеген аңлаталар. Ул бөтә күрһәтмәләргә буйһона. 

Бынан һуң Үҙәк банктың ялған хеҙмәткәре, шик тыуҙырмаҫ өсөн, урамға сығыуын һорай. Урамда мутлашыусылар икенсе картаның номерын да уҡый. Банкоматҡа кире килгәс, ир ҡалған сумманы күсерә. Һәр күсереүҙән һуң ул чек ала һәм уны мутлашыусыларға ебәрә.

Бер нисә минуттан мутлашыусылар тағы шылтырата, был юлы уның исеменән банкҡа 800 мең һумлыҡ ғариза бирелеүе тураһында хәбәр итә. Улар ирҙе яңы кредитты ашығыс рәүештә рәсмиләштерергә һәм аҡсаны тағы бер "хәүефһеҙ иҫәпкә" күсерергә кәрәклегенә ышандыра башлай. Шул мәлдә ир бөтә был ваҡыт эсендә мутлашыусылар менән аралашыуын аңлай.

Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығы итеүенсә, бер генә ФСБ йәки Үҙәк банк хеҙмәткәре лә һеҙгә кредиттарҙы рәсмиләштерергә йәки аҡсаны банкоматтар аша күсерергә тәҡдим итмәйәсәк. Һаҡ булығыҙ һәм енәйәтселәрҙе тотоуҙа ҡатнашырға тәҡдим иткән таныш булмаған кешеләргә ышанмағыҙ. Әгәр һеҙгә шикле шылтыратыуҙар йәки хәбәрҙәр килә икән, мәғлүмәтте тикшереү өсөн хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итеүҙән тартынмағыҙ. Һаҡлыҡ һеҙгә мутлашыуҙан ҡасырға һәм үҙ сараларығыҙҙы һаҡларға ярҙам итер.